Foto: Paul de Vries

Column: Stank van lente

  Column

Deze column had moeten gaan over blowen. Wiet geeft namelijk overlast. Niet eens zozeer de verkoop, maar de rook, die stinkt. Uit het krantenartikel hierover begreep ik dat de gemeenteraad via een algemene plaatselijke verordening, als een moderne Don Quichot de rook te lijf wil gaan. Toen ik wilde gaan schrijven dat ik dan nog wel een paar windmolens kon bedenken was er een ingelast nieuwsbericht.

Er stond een tram stil.

De mediaexplosie die daarop volgde deed de treurige uitkomst van een lage daad bijna verbleken. Nog voor precies duidelijk was wat er aan de hand was, bleek de schuldige al gevonden.

De Islam.

Met de komst van de Islam blijkt volgens velen haat ons land te zijn binnengeslopen.

Maar haat komt niet voort uit geloof. Haat komt voort uit mensen.

Als geloof, en alleen geloof haat zou voortbrengen dan was de voormalige Sovjet-Unie inderdaad een heilstaat.

Zo simpel ligt het niet. Mensen zoeken een vehikel om haat te rechtvaardigen, om macht over een ander te legitimeren. Daar zijn ideologieën voor bedacht. Communisme is er zo één, geloof ook.

Wat begint als rechtvaardigheidsprincipe wordt door wat handige jongens al snel tot een machtsinstrument omgebouwd. Het enige dat daarvoor nodig is, is het idee post te laten vatten dat – vrij naar Orwell – de ene groep méér gelijk is dan de andere.

Dus, heb je toevallig een hekel aan vrouwen dan promoot je de gedachte dat een man nu eenmaal meer mens is dan een vrouw. De man wordt dan het hoofd van het gezin en de vrouw is aan hem gehoorzaamheid verplicht. Even voor de mensen die hierin een bevestiging van de onder druk staande joods-christelijke tradities zien, voorgaande ervaarde ik tijdens een traditionele oer-Hollandse streng christelijke huwelijksinzegening. Het was in deze eeuw, de eeuw waarvan ik had gehoopt dat hij verlichting zou gaan brengen. De eeuw die er alweer bijna voor een vijfde op zit.

Voor iedere afkeer bestaat een stroming. Dat hoeft niet per sé een kerkelijke te zijn. De keuze om weerzin jegens anderen een fatsoenstintje te geven kan ook door tribunescanderend, studentencorpsbrallend of blokkeerfriezend door het land te trekken.

De mens kan kiezen. Afkeer boven medemenselijkheid laten prevaleren is zo'n keuze. Wat een boek, een demagoog of groepsdruk ook zegt, haten en ernaar handelen komt voort uit vrije wil. Verschuilen achter een ideologie maakt een handeling niet minder laakbaar. Een ander mandaat geven maakt niemand minder verantwoordelijk.

In de nagalm van de moord op drie mensen waren er de verkiezingen. De aanslag werd onderdeel van het debat. Een ideeënleer stond in de beklaagdenbank. Partijen werden ter verantwoording geroepen. Maar nogmaals een ideologie doodt geen mensen, de enige schuldige is de mens zelf.

Na deze verkiezingen, toen de uitslag bekend was, werd gesproken van een nieuwe lente. Het is een lente met een luchtje. De overlast die die stank gaat geven is niet met een simpele algemene plaatselijke verordening weg te poetsen. De strijd tegen windmolens is zojuist begonnen.

Paul de Vries

Meer berichten