Het graf van Frederick Wakeman is sinds 2012 geadopteerd door leerlingen van de Johannes Calvijnschool in Veenendaal. Deze foto is uit juni 2012 toen de leerlingen de plantjes mochten verzorgen. (Foto: archief Sjoerd de Jong)
Het graf van Frederick Wakeman is sinds 2012 geadopteerd door leerlingen van de Johannes Calvijnschool in Veenendaal. Deze foto is uit juni 2012 toen de leerlingen de plantjes mochten verzorgen. (Foto: archief Sjoerd de Jong) (Foto: Picasa)

Grootse herdenking Wakeman

Het lijkt misschien nog ver weg maar het is zo oktober, de maand waarin de crash bij De Klomp van de Canadese vliegenier Frederick Harold Wakeman wordt herdacht. Dat gebeurt op zaterdag 5 oktober om precies 13.00 uur. Op dat tijdstip verongelukte hij met zijn Typhoon jachtvliegtuig bij het spoor van De Klomp. Dit jaar, de 75ste herdenking (!) wordt de ceremonie nóg groter, mede door toedoen van de stichting die nu voor het graf zorg draagt.

Door Martin Brink

Veenendaal/De Klomp - Leerlingen van de Johannes Calvijnschool in Veenendaal hebben sinds 2012 zijn graf op de Algemene Begraafplaats geadopteerd. Hij is de enige geallieerde die hier ligt. Het graf was lange tijd min of meer vergeten maar door toedoen van wijlen Sjoerd de Jong, medewerker met als specialiteit historische zaken van deze krant, kwam het weer in het middelpunt van de belangstelling.

Herdenkingsboom

Hij zorgde voor een jaarlijkse herdenking en betrok de Calvijnschool erbij. Na zijn overlijden nam zijn naaste medewerker en oud Stenman Holland-collega Hans Wegen het stokje over. Samen met Rietje de Jong, de weduwe van Sjoerd, werd zelfs nog een mooie herdenkingsboom geplant bij de ingang van het schoolplein aan de Geerseweg in Veenendaal. De adoptie werd steeds professioneler. Er kwam een trompettist, de Stichting Veteranencontact Veenendaal zorgt voor de erewacht en ook Canadese instanties waren van harte bereid om een steentje bij te dragen. Zo is de Colour Party van het Royal Canadian Legions (R.C.L.) met acht personen aanwezig in overleg met Gerard Hendriks die nauw samenwerkt met Hans Wegen. De leden van het R.C.L. dragen fraaie en kleurrijke vaandels en fungeren als een soort van erehaag. Zo werd het een mooie professionele plechtigheid. De leerlingen zingen enkele liederen en ook het Canadese volkslied en het Wilhelmus. Ook dit jaar wordt de ambassadeur van Canada, die per 1 oktober aantreedt, uitgenodigd. Aanwezig is zeker de militaire attaché van Canada, Tim Young. Een uitnodiging is ook gegaan naar de commandant van vliegbasis Volkel. Een uitnodiging gaat ook naar het college van burgemeester en wethouders van Veenendaal. Leden daarvan waren niet altijd aanwezig omdat het om een ''particulier initiatief gaat waar de gemeente geen bemoeienis mee heeft'', zo werd enkele jaren geleden verklaard.

Gedenksteen in De Klomp

Sinds juni van dit jaar zijn alle activiteiten gebundeld in de Stichting Harold Wakeman. Dat werkt handiger, ook voor het aanboren van fondsen. Daardoor kunnen straks directe familieleden van de 22-jarige onfortuinlijke vlieger gratis worden overgevlogen. Deze stichting zorgt ook voor een gedenksteen. Steenhouwerij Buddingh uit Veenendaal is bezig met het ontwerp. Voor de gebroeders Buddingh lijkt dit een routineklus. In Veenendaal en de regio hebben zij gezorgd, vaak belangeloos, voor talrijke natuurstenen memorials.
De steen voor Wakeman wordt op maandag 7 oktober om 11.00 uur onthuld aan de Dokter Hoolboomweg nabij station De Klomp, precies op de plaats waar zijn toestel is gecrasht. Daarvoor is toestemming gegeven door de gemeente Ede. In het verschiet ligt ook aandacht voor de Canadese vlieger in Museum Veenendaal. Hans Wegen, verbonden aan dit instituut, is gevraagd om dit in de nieuw in te richten vaste collectie in te passen. Er zijn de laatste jaren namelijk nogal wat persoonlijke stukken van Harold Wakeman boven water gekomen, zoals een horloge en een brievenopener die hij bij zich had. Die kunnen hierin een mooie plek vinden. Hoewel Wakeman op Edes grondgebied (De Klomp) neerkwam werd hij begraven op de Algemene Begraafplaats in Veenendaal. De vrijwillige brandweer werd gevraagd het graf te onderhouden. Zij verzorgden een jaarlijkse ceremonie. Brandweerlieden stond in vol ornaat bij de Nederlandse en Canadese vlaggen. Tot aan de jaren negentig. De animo om vrijwillig bij het graf te staan verflauwde. De toenmalige brandweercommandant Peter Doolaard verklaarde in deze krant dat hij bij de mannen nog weinig handen op elkaar kreeg.
Dat vond Sjoerd de Jong spijtig. Hij maakte historische verhalen voor deze krant en kwam zo op het verhaal van Wakeman. Hij zocht contact met het hoofd van de Calvijnschool voor een adoptie. En zo is het tot op de dag van vandaag. Sjoerd kreeg het zelfs voor elkaar dat er een straat is genoemd naar de Canadese vlieger in geallieerde (Engelse) dienst. Die is te vinden pal naast de begraafplaats. Het vormt wel een aparte naam in de overige straatnamen in dit plangebied. Die zijn een eenheid.

Hoe ging het ook alweer? Wakeman is met zijn Typhoon jachtvliegtuig neergestort op 5 oktober 1944 tijdens een bombardementsvlucht op de spoorlijn bij De Klomp. Dat gebeurde nadat hij was getroffen door zogenaamd 'friendly fire'. Zijn collega, die boven hem vloog, loste ook een bom op de spoorlijn waar een trein vol met munitie zou staan. De bom raakte het toestel van Wakeman en stortte neer. Wakeman werd opgehaald door een Veenendaalse begrafenisondernemer en ook in Veenendaal ter aarde besteld. In de toenmalige brandweercommandant werd een medestander gevonden om het graf te onderhouden. De brandweer had ook briefwisselingen met de familie.
Harold Frederick Wakeman werd in 1922 geboren in Weston, Ontaria. Hij wilde graag bij de luchtmacht en kreeg het als 17-jarige voor elkaar dat hij de opleiding mocht volgen. Hierna vertrok hij naar Engeland en opereerde vanuit de militaire vliegbasis Milfield.
Van hier uit kreeg hij de opdracht om via België bombardementen uit te voeren op Duitse stellingen of andere militaire doelen.

Meer berichten